Materiał dydaktyczny

W pracy w grupach Montessori wykorzystywany jest oryginalny zestaw pomocy dydaktycznych. Stanowi on istotę zindywidualizowanego systemu pedagogiki Marii Montessori. Zadaniem materiału dydaktycznego jest wspomaganie rozwoju dziecka, dlatego często nazywa się go materiałem rozwojowym. Jest on tak przygotowany, rozmieszczony i udostępniany dzieciom, że tworzy logicznie uporządkowaną całość programową.

Materiał dydaktyczny tworzy kilka grup:

Materiał do praktycznych ćwiczeń dnia codziennego – jest związany z troską o siebie i otoczenie. Uczy podstawowych umiejętności związanych z samodzielnością, takich jak: przelewanie, zapinanie, sznurowanie, wycieranie, polerowanie, układanie, nakrywanie do stołu oraz przygotowanie miejsca pracy i utrzymywanie porządku. Pozwala na zdobywanie niezależności i samokontroli. Uczy nawyków dbania o zdrowie i higienę osobistą. Kształtuje skupienie i koncentracji.

Do tej grupy ćwiczeń należą specyficzne formy zajęć w grupach Montessori, tzw. lekcje ciszy i milczenia, poprzez które dziecko może na siebie spojrzeć jako na osobę mającą swoje życie wewnętrzne. Lekcje ciszy stwarzają okazję do wyhamowania aktywności, dają czas do namysłu, uporządkowania doznań, przywracają wewnętrzną równowagę. Działają uspokajająco i wzmacniająco na osobowość dziecka. W ciszy bodźce zewnętrzne są stłumione lub ograniczone tylko do określonych wrażeń słuchowych, wzrokowych i czuciowych (dotykowych, smakowych, węchowych). Lekcje ciszy wymagają od dzieci wysiłku woli, wytrwałości i gotowości do wyrzeczeń, jednocześnie dostarczają wiele radości, odprężenia i satysfakcji.

Materiał sensoryczny – porządkuje świat dziecka poprzez zmysły (zapachu, smaku, dotyku, wzroku i słuchu) i służy do ich wszechstronnego kształcenia – do poznawania różnorodności rozmiarów, kształtów, kolorów i faktur; wyczula na dźwięk. Uczy nazywania i różnicowania pojęć związanych z doznaniami zmysłowymi. Uwrażliwia na odczuwanie bodźców z zewnątrz. Wyrabia w dzieciach świadomość istnienia ładu i harmonii w otoczeniu.

Materiał do edukacji językowej – służy do poznawania mowy i słowa pisanego. Wzbogaca słownictwo, uczy podstaw gramatyki, prawidłowego konstruowania zdań i precyzji w wyrażaniu myśli. Ułatwia naukę czytania i pisania, a także wszelką pracę z tekstem. Rozbudza zainteresowanie słowem. Pomaga we właściwym kształtowaniu pracy dłoni przy pisaniu. Rozwija pasję czytelniczą.

Materiał do edukacji matematycznej – kształtuje zdolności liczenia, szacowania, porównywania, spostrzegania. Daje możliwość poznania świata liczb od konkretu do abstrakcji. Ułatwia zrozumienie pojęć matematycznych i uczy podstawowych działań matematycznych poprzez kreatywne eksperymentowanie i „doświadczanie” liczb. Wprowadza pojęcia z zakresu arytmetyki i geometrii. Wyrabia logiczne myślenie. Pozwala na samokontrolę w sprawdzaniu wyników działań. Kształtuje koncentrację. Wspomaga wyobraźnię przestrzenną i konstruktywne myślenie.

Materiał do edukacji kosmicznej (biologii, geografii, astronomii, historii i innych dziedzin wiedzy) – pomaga dziecku zrozumieć i poznać świat, którego jest częścią. Pozwala poznawać dzieciom zarówno to, co jest im bliskie, jak i to, co odległe w czasie i przestrzeni; to, co jest wspólne dla istot żywych oraz ludzi zamieszkujących różne terytoria i to, czym się różnią oraz czym te odmienności są uwarunkowane. Ukazuje relacje między poszczególnymi zjawiskami i procesami, które budują globalny obraz świata, zgodnie z zasadą od ogółu do szczegółu. Pozwala na przeprowadzanie ciekawych doświadczeń i eksperymentów. Daje szeroko rozumianą wiedzę o świecie, budując poczucie bycia jego ważną częścią i ponoszenia za niego odpowiedzialności (wychowanie dla pokoju).

Materiały artystyczne – związane z ekspresją plastyczną i muzyczną. Uwrażliwiają na sztukę, kształtują poczucie piękna i estetyki. Pozwalają na twórcze wyrażanie swoich emocji poprzez środki artystycznego wyrazu:

  • materiały plastyczne: wyrabiają zdolności manualne, uczą wyobraźni,
  • instrumenty muzyczne: kształtują słuch muzyczny, wyrabiają poczucie rytmu, uwrażliwiają na dźwięk.