Przykłady dobrej praktyki

Na tej stronie znajdą Państwo ciekawe artykuły i materiały dotyczące założeń pedagogiki Marii Montessori. Artykuły i materiały będą przygotowywane przez pracowników przedszkola oraz miłosników i sympatyków przedszkola i metody.

 

 

dr Beata Bednarczuk

 

KSZTAŁCENIE W SYSTEMIE MONTESSORI: ROZWÓJ DZIECKA W ŚRODOWISKU SPOŁECZNYM

 

      W pedagogice Marii Montessori traktuje się kształcenie jako pomoc w rozwijaniu jednostkowego, indywidualnego potencjału człowieka w kierunku zdobywania przez niego życiowej niezależności. Cel ten realizowany jest na drodze podmiotowego działania, które uwalniane jest oraz ukierunkowywane przez przygotowane środowisko uczenia się. „Zorganizowane środowisko (...) każdemu dziecku daje możliwość podążania własnym rytmem, regulowania własnych możliwości, ich odkrywania i właściwej oceny. Wszystko odbywa się na zasadzie wolnego wyboru i poprzez indywidualną pracę” (Trabalzini 2009, s. 170). Niemniej pogląd, że w klasach Montessori uczniowie powinni cały swój czas pracować w pojedynkę, działając oddzielnie jest jednym z nieporozumień narosłych wokół systemu (zob. M.H. Loeffler 1992). Dla pracy dziecka w klasie Montessori charakterystyczna jest wielokierunkowa aktywność, realizowana samodzielnie lub w kooperacji, prowadząca do zdobywania nowej wiedzy i nowych doświadczeń, a tym samym do budowania kolejnych - życiowych kompetencji.

Wyniki badań dowodzą, że „działalność (aktywność zadaniowa) początkowo podzielana przez uczestników wyłania się jako pierwotna i fundamentalna podstawa rozwoju indywidualnego” (Rubcow, za Tudge, Rogoff 1994). Funkcją szkoły współczesnej staje się zatem tworzenie warunków umożliwiających zarówno jednostkowy rozwój, jak i wchodzenie w relacje z otoczeniem społecznym. W jaki sposób ów cel realizowany jest w klasie Montessori? Jakie są osiągnięcia uczniów/absolwentów grup montessoriańskich w zakresie rozwoju społecznego? Czy istnieją specyficzne/typowe wymiary społecznego funkcjonowania uczniów i absolwentów klas Montessori? Pytania te stanowią inspirację do podjęcia dyskusji i refleksji wokół następujących obszarów tematycznych:

Obszary zainteresowań

· warunki i wartości montessoriańskiego środowiska szkolnego;

· sposoby zaspokajania i kształtowania uczniowskich potrzeb;

· znajomość reguł społecznych i umiejętność odpowiedniego zachowania się w sytuacjach społecznych;

· proces kształcenia we wzajemnych interakcjach w klasie szkolnej:

  • działania indywidualne – zespołowe;
  • tutoring - praca grupowa;
  • kierowanie - współpraca - dążenia samowychowawcze ucznia;

· szacunek jako podstawa relacji w grupie Montessori;

· rozwój dziecka/człowieka w aspekcie budowania jego tożsamości i niezależności;

· możliwości rozwijania kompetencji społecznych, kooperacyjnych, emancypacyjnych i komunikacyjnych w klasie Montessori.

 

 dr Beata Bednarczuk

Pracownik UMCS, wydział Psychologi i Pedagogiki, Zakład Dydaktyki

V-ce Prezydent Montessori Europe