Karolina Staszak - Skarba

             W czasach współczesnych wady postawy stanowią istotny problem zdrowotny naszego społeczeństwa. Gwałtowne zmiany środowiska odbijają się niekorzystnie na organizm ludzki. Człowiek w swych mechanizmach obronno-adaptacyjnych nie jest  w stanie nadążyć za dynamiką zmian cywilizacji, czego dowodem są masowo dostrzegane zaburzenia postawy. Tempo życia, zmieniające się środowisko, w jakim żyje człowiek staje się jedną z głównych przyczyn powstawania niekorzystnych zmian w postawie człowieka. Stwierdza się ograniczenie aktywności fizycznej na rzecz siedzącego trybu życia, zarówno przy pracy jak i podczas spędzania wolnego czasu. W tych warunkach człowiek współczesny pozbawił się wielu czynności stanowiących czynnik korekcji postawy. Takie czynniki jak niewłaściwe obuwie, ubiór, noszenie tornistra, niedostosowanie ławki do warunków fizycznych dziecka, oświetlenie oraz odległość od tablicy w szkole mają negatywny wpływ na kształtowanie nawykowych wad postawy.
Postawa prawidłowa oraz czynniki wpływające na jej rozwój. Prawidłowa postawa ciała to taki układ poszczególnych odcinków ciała, który zapewnia optymalne zrównoważenie stabilności ciała, wymaga minimalnego wysiłku mięśniowego, zapewnia dużą wydolność statyczno-dynamiczną oraz stwarza warunki do właściwego ułożenia i funkcjonowania narządów wewnętrznych.

Poprawna postawa zależy od:
a) prawidłowego ukształtowania układu kostno-więzadłowego
b) dobrze rozwiniętego układu kostnego
c) sprawnie działającego układu kostnego.
Wada postawy to odchylenie od ogólnie przyjętych cech postawy prawidłowej, właściwej danej kategorii wieku, płci i typu budowy. Wady postawy można podzielić na proste i złożone. Proste wady postawy określamy niekiedy jako błędy postawy. Zmiany strukturalne oraz różnorodne deformacje w obrębie narządu ruchu nazywamy wadami budowy, np. wady klatki piersiowej, koślawość kolan, skoliozy.

Rodzaje wad postawy:
Wadą postawy w płaszczyźnie strzałkowej jest pogłębienie lub zmniejszenie fizjologicznych wygięć kręgosłupa. Najczęstsze postaci to:
1. pogłębienie kifozy piersiowej tzw. plecy okrągłe,
2. pogłębienie lordozy lędźwiowej tzw. plecy wklęsłe,
3. pogłębienie kifozy piersiowej i lordozy lędźwiowej – plecy okrągło-wklęsłe,
4. brak fizjologicznych wygięć kręgosłupa – plecy płaskie.

Wady klatki piersiowej
Do patologicznych wad klatki piersiowej zaliczamy:
1. klatkę piersiową lejkowatą,
2. klatkę piersiową kurzą,
3. klatkę piersiową pokrzywiczą,
4. klatkę piersiową płaską.

Wady kończyn dolnych
Wyróżniamy następujące deformacje kończyn dolnych:
• kolano koślawe,
• kolano szpotawe,
• stopa płaska,
• stopa płasko-koślawa,
• stopa wydrążona.

Zasady postępowania korekcyjnego w kształtowaniu nawyku prawidłowej postawy (reedukacja posturalna)
Aktywność ruchowa
Do utrzymania prawidłowej postawy niezbędna jest odpowiednia aktywność fizyczna. Duże znaczenie ma:
• gimnastyka ogólnokondycyjna,
• gry i zabawy ruchowe,
• wytworzenie odpowiedniego gorsetu mięśniowego, zwłaszcza ćwiczenia wzmacniające mięśnie grzbietu, brzucha i pośladków,
• ćwiczenia korygujące ustawienie miednicy,
• ćwiczenia antygrawitacyjne,
• ćwiczenia wzmacniające mięśnie stóp,
• nauka pływania.

Sen
Dla dzieci w młodszym wieku przedszkolnym winien wynosić 10-11 godzin na dobę, dla starszych 8-9 godzin. Dziecko powinno spać na odpowiednim materacu oraz odpowiedniej poduszce o niewielkich rozmiarach. Grubość jej powinna wynosić tyle, aby wypełnić przestrzeń zawartą między barkiem a uchem w pozycji leżenia na boku. Przy skoliozach zalecane jest spanie na boku.

Nauka w szkole
Odbywa się w warunkach kilkugodzinnych. W klasach I-IV, w których dzieci przebywają najczęściej w jednych pomieszczeniach łatwiej jest dobrać właściwy rozmiar ławki oraz siedzisko. Większe trudności mają dzieci starsze. Należy dążyć by w ramach istniejących możliwości zapewnić dzieciom właściwe warunki nauki.

Zajęcia ruchowe
Zajęcia ruchowe powinny obejmować wszystkie dzieci, także dzieci z wadami postawy. Nauczyciel powinien być poinformowany o wskazaniach i przeciwwskazaniach specyficznych dla dziecka, w związku z jego wadą.

Prace przy biurku
Element bardzo ważny, nie tylko ze względu na cel podstawowy, jakim jest przyswajanie wiedzy, ale także na postawę przy pracy. Dziecko, zwłaszcza starsze, codziennie kilka godzin spędza nad odrabianiem lekcji. Działanie pozycji oraz czynnika czasu może być wykorzystywane w celach poprawy postawy, natomiast przy zbagatelizowaniu tej możliwości – wpływać bardzo szkodliwie.
Dla opanowania odpowiedniej pozycji roboczej potrzebne są następujące warunki:
• biurko lub stół prostokątny czy kwadratowy, z oświetleniem padającym z lewej strony,
• wysokość biurka dostosowana tak, by dziecko podczas siedzenia opierając się na przedramionach miało kręgosłup wyprostowany oraz barki ustawione poziomo,
• wysokość krzesła winna odpowiadać długości podudzi,
• wymodelowane oparcie podpiera odcinek lędźwiowy kręgosłupa.

Zadbajmy o nasze dzieci aby były ZDROWE!!

mgr Karolina Staszak- Skarba